Bến bãi đỗ xe Bài toán khó giải của doanh nghiệp vận tải khách

Sẽ rất khó đối với không ít các doanh nghiệp kinh doanh vận tải khách khi tới đây quy định bắt buộc họ phải chứng minh có đủ diện tích đỗ xe mới được cấp phép kinh doanh.

Đắt đỏ đất làm sân bãi đỗ xe Mặc dù lâu nay Chính phủ đã có chủ trương kêu gọi các thành phần kinh tế đầu tư bến bãi đỗ xe vận tải khách, thậm chí quyết định miễn thuế phần diện tích đất doanh nghiệp dành làm bãi đỗ, xưởng sửa chữa phương tiện vận tải khách, song tình hình chung vẫn không được cải thiện. Đa số doanh nghiệp trực tiếp làm vận tải khách không được hưởng lợi gì từ các chính sách ưu đãi. Hiện nay những doanh nghiệp vận tải làm ăn có tính chất được ngày nào hay ngày ấy không phải ít. Vốn liếng của doanh nghiệp chỉ có một số đầu phương tiện, còn việc tổ chức vận tải hết sức đơn sơ, văn phòng hay bến bãi đỗ xe đều tận dụng. Ngay tại Hà Nội có thể thấy rất nhiều xe taxi không có bến bãi đỗ đậu dọc khắp các ngõ phố, hay nhan nhản xe chở khách, xe du lịch lớn đậu “nhờ” tại những diện tích sân bãi công cộng, hè phố, ngã ba đường. Số doanh nghiệp vận tải sở hữu bãi đỗ xe không nhiều, thường chỉ là những doanh nghiệp tiền thân là doanh nghiệp nhà nước được cấp đất công từ hàng chục năm trước. Đa số các doanh nghiệp có bãi đỗ xe, xưởng sửa chữa được xây dựng trên phần đất đi thuê lại. Đất này, chủ yếu là của các tổ chức, cơ quan, doanh nghiệp được nhà nước cấp đất trước đây không sử dụng hết. Thuê lại với mức giá cao gấp hàng trăm lần so với quy định nhưng có mà thuê đã là mừng lắm. Một loạt các hãng vận tải quen thuộc với người dân như Mai Linh, Hoàng Long... toàn bộ các bến bãi đỗ xe đều phải đi thuê lại. Thương hiệu vận tải Hoàng Long nổi danh trong làng vận tải từ hơn chục năm trước khi khởi xướng ôtô khách chất lượng cao. Và từ đó đến nay Hoàng Long tiếp tục giành được sự tín nhiệm của hành khách đi xe với các tuyến Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - TP Hồ Chí Minh, Hà Nội - Quảng Ninh, Vũng Tàu - TP Hồ Chí Minh... Song ông Vũ Văn Tuyến - Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc Công ty Cổ phần Vận tải Hoàng Long - dù trong nhiều năm nay đã rất nỗ lực trong “vấn đề đất cát”, đã phải thừa nhận là “bế tắc, đến nay Hoàng Long vẫn không có mảnh đất cắm dùi”. Các cơ sở của Hoàng Long gồm văn phòng điều hành, bãi đỗ xe, xưởng sửa chữa tại TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Hà Nội đều phải đi thuê lại, với giá đắt gấp hàng trăm lần, thậm chí đến cả nghìn lần giá Nhà nước cho thuê. Ông Hồ Chương - Tổng giám đốc Mai Linh khu vực Đông Bắc Bộ (toàn bộ các tỉnh từ Hà Tĩnh trở ra phía Bắc) cho biết: Tại khu vực này Mai Linh có trên 3.000 phương tiện kinh doanh. Dù hãng đã rất nhiều lần đề xuất, làm việc với cơ quan chức năng các thành phố đề nghị được phân đất làm trụ sở, song đến nay vẫn chưa có kết quả. Mai Linh cần có tối thiểu 40.000m2 đất để bố trí bãi đỗ, xưởng sửa chữa. Đến nay 4 khu đất làm bãi đỗ của Mai Linh là đất đi thuê lại, mới chỉ đáp ứng 1/2 diện tích cần có, mà có thể bị đòi lại bất cứ lúc nào. Khó chứng minh có bãi đỗ xe Thực hiện Luật GTĐB 2008, Nghị định (số 91/2009/NĐ-CP ngày 21/10/2009) về Kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ôtô của Chính phủ quy định rõ một trong các điều kiện để được cấp phép, được tham gia kinh doanh vận tải hành khách bằng ôtô là phải có nơi đỗ xe: “Đơn vị kinh doanh vận tải bố trí đủ diện tích đỗ xe theo phương án kinh doanh; Diện tích đỗ xe của đơn vị có thể thuộc quyền sở hữu của đơn vị hoặc hợp đồng thuê địa điểm đỗ xe; Nơi đỗ xe bảo đảm các yêu cầu về trật tự, an toàn giao thông, phòng chống cháy, nổ và vệ sinh môi trường” (Chương III, Điều 11, Khoản 6). Thông tư của Bộ GTVT ban hành tới đây sẽ yêu cầu rõ hơn về vấn đề này. Đây là quy định mới của Luật. Đây cũng là yêu cầu chính đáng. Vận tải hành khách bằng ôtô yêu cầu cao ở tính chuyên nghiệp của nhà kinh doanh vận tải để có thể đảm bảo an toàn ở mức cao nhất cho hành khách, vậy nên doanh nghiệp phải có xe đảm bảo các yêu cầu kĩ thuật, có nơi đỗ xe an toàn, thuận tiện. Song dù vậy, đây lại là vấn đề gần như là khó khăn nan giải đối với không ít doanh nghiệp vận tải khách hiện nay mà cả với những doanh nghiệp đặc biệt lớn, những doanh nghiệp có thương hiệu. Không chỉ phải thuê lại đất với giá cao ngất ngưởng, mà việc chứng minh có đủ diện tích bãi đỗ xe theo yêu cầu, cũng bất khả thi đối với không ít doanh nghiệp. Tuy doanh nghiệp kinh doanh vận tải khách có đi thuê đất làm bãi đỗ, song rất nhiều cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp cho thuê đất không muốn công khai chuyện cho thuê đất của mình. Bởi Nhà nước đã quy định cấm các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân cho thuê đất! Đất đai đã được cấp nếu không sử dụng hết, Nhà nước sẽ thu hồi lại. Do đó, khi tới đây, cơ quan quản lý yêu cầu doanh nghiệp muốn kinh doanh vận tải khách phải trình ra giấy tờ chứng minh sở hữu sân bãi đỗ xe, hợp đồng thuê sân bãi đỗ xe, chẳng khác gì bắt doanh nghiệp phải... đóng cửa (!).